UM ÁFALLASÖGU

Áfallasaga kvenna er vísindarannsókn á vegum Háskóla Íslands sem miðar að því að auka þekkingu á ýmsum áföllum á lífsleiðinni, þar á meðal ofbeldi, og áhrifum þeirra á heilsufar kvenna. Rannsóknin tekur til allra íslenskumælandi kvenna 18 ára og eldri og verður ein stærsta vísindarannsókn á heimsvísu á þessu sviði.   

Leitast verður við að svara eftirfarandi spurningum:

  • Hver er tíðni áfalla og þungbærrar lífsreynslu meðal kvenna á Íslandi?
  • Hvaða áhrif hafa áföll á sálræna og líkamlega heilsu kvenna?
  • Hvaða erfða- og umhverfisþættir tengjast mismunandi heilsufari í kjölfar áfalla?

Væntingar standa til þess að rannsóknin muni skila aukinni þekkingu á algengi og vægi áfalla, þar á meðal ofbeldis, í heilsufari kvenna. Slíkar niðurstöður verður síðar hægt að nýta til forvarna og meðferðar við alvarlegum heilsufarsáhrifum áfalla.

Um Áfallasögu kvenna

Þátttaka í rannsókninni felur í sér:

  • Svörun rafræns spurningalista.  Flestar spurningarnar eru um möguleg áföll og þungbæra lífsreynslu á lífsleiðinni (t.d. ofbeldi, einelti og ástvinamissi), viðbrögð við þeim (t.d. einkenni áfallastreitu og þunglyndis), lífshætti og líðan í dag. Einnig er spurt um bakgrunn og  almenna heilsufars- og sjúkdómasögu.

Það mun líklega taka þig um 25 til 40 mínútur að svara spurningunum.

  • Þú munt síðar fá boð um eftirfylgdarrannsóknir og/eða mögulegar undirrannsóknir sem samþykktar verða af Vísindasiðanefnd og Persónuvernd. Þú getur tekið afstöðu til þeirrar þátttöku síðar þegar slíkt boð berst.

Samtenging við aðrar heilbrigðisupplýsingar og lífsýnasöfn. Til að skilja til hlítar hvernig áföll hafa áhrif á heilsu kvenna óskum við einnig eftir samþykki þínu til að tengja upplýsingar spurningalistans við lífsýnasafn Íslenskrar erfðagreiningar (hefur nú þegar verið samþykkt af Vísindasiðanefnd).

Einnig verður óskað eftir að tengja upplýsingar úr spurningalistanum við heilbrigðisgagnagrunna (t.d. embættis landlæknis og sjúkrahúsa) og lífsýnasöfn. Slíkt tenging fer einungis fram að því gefnu að Vísindasiðanefnd gefi samþykki fyrir því.

Hvernig skrái ég mig í rannsóknina?
Þú skráir þig til þátttöku hér á vefsíðunni með Íslykli eða rafrænum skilríkjum og staðfestir þar á eftir þátttöku þína á rafrænan hátt. Í kjölfarið verður þú beðin um að gefa upp netfang og farsímanúmer en þannig sendum við þér krækju á rafrænan spurningalista. Þú getur síðan svarað spurningunum í tölvu og/eða snjallsíma.

Þátttaka þín í rannsókninni er algjörlega valfrjáls; þú getur valið að sleppa ákveðnum hluta rannsóknarinnar með því að haka við  „Get / Vil ekki svara“ eða hætt þátttöku alfarið hvenær sem er í ferlinu án frekari útskýringa.

Eru upplýsingarnar um mig öruggar?

Upplýsingarnar sem þú veitir gegnum spurningalistann eru varðveittar á dulkóðuðu formi í gagnaverum hugbúnaðarfyrirtækisins SMART-TRIAL og við Reiknistofnun Háskóla Íslands. Gagnaverin eru aðgangsstýrð þannig að enginn óviðkomandi kemst í þessar upplýsingar heldur einungis ábyrgðarmaður og gagnagrunnsstjóri rannsóknarinnar. Upplýsingarnar um þig verða einungis notaðar í ofangreinda vísindarannsókn en ekki í neinum öðrum tilgangi. Vísindamenn sem vinna með gögnin fá upplýsingar á dulkóðuðu formi og geta því ekki rakið upplýsingarnar til þín. Þessir ferlar og rannsóknin í heild sinni hefur fengið umfjöllun og verið samþykkt af Vísindasiðanefnd og Persónuvernd.

Hverjir standa að rannsókninni?
Ábyrgðarmaður rannsóknarinnar er Unnur Anna Valdimarsdóttir, prófessor við Læknadeild Háskóla Íslands (unnurav@hi.is). Rannsóknin er unnin í samstarfi við ýmsa vísindamenn innan Lækna- og Sálfræðideildar Háskóla Íslands, Íslenskrar erfðagreiningar og annarra innlendra og erlendra stofnana. Rannsóknin hefur fengið styrki frá Evr­ópska rann­sókn­ar­ráðinu (Europe­an Rese­arch Council) og Rannís.

Áfallasaga kvenna hefur einnig tekið höndum saman við UnWomen á Íslandi með það að markmiði að auka þekkingu og vitundavakningu um áhrif áfalla, þar með talið ofbeldis, á heilsu kvenna.

Meginrannsakendur, starfsmenn og samstarfsaðilar rannsóknarinnar eru:

  • Unnur Anna Valdimarsdóttir, prófessor, Læknadeild HÍ.
  • Arna Hauksdóttir, prófessor, Læknadeild HÍ.
  • Jóhanna E. Torfadóttir, rannsóknarsérfræðingur, Læknadeild HÍ.
  • Gunnar Tómasson, dósent, Læknadeild HÍ.
  • Harpa Rúnarsdóttir, verkefnisstjóri, Læknadeild HÍ.
  • Edda Björk Þórðardóttir, nýdoktor, Læknadeild HÍ.
  • Huan Song, nýdoktor, Læknadeild HÍ.
  • Donghao Lu, nýdoktor, Læknadeild HÍ.
  • Þórhildur Halldórsdóttir, nýdoktor, Læknadeild HÍ.
  • Sigrún Helga Lund, dósent, Læknadeild HÍ / Íslensk erfðagreining.
  • Andri Steinþór Björnsson, prófessor, Sálfræðideild HÍ.
  • Berglind Guðmundsdóttir, dósent, Læknadeild HÍ.
  • Engilbert Sigurðsson, prófessor, Læknadeild HÍ.
  • Kári Stefánsson, prófessor, Læknadeild HÍ / Íslensk erfðagreining.
  • Agnar S. Helgason, prófessor, Félags og mannvísindadeild HÍ / Íslensk erfðagreining
  • MEDEI ApS, Aalborg Ø, Danmark – (https://www.smart-trial.co/)

Hvar get ég fengið frekari upplýsingar?
Ef þú hefur spurningar um rannsóknina eða vilt fá frekari upplýsingar um þátttöku þína, þá getur þú sent póst á netfangið: afallasaga@hi.is.